O le Aiga Atua (Godhead): E Mavaevae pe Tolu-ae-Tasi?
E masani ona tu’ua’iina tagata o le Ekalesia a Iesu Keriso e faapea latou te le faaaogaina, talitonu pe malamalama fo’i i le Tusi Pa’ia. O nei taofi ua matua sese lava. O le tele o mata’upu faavae o le Ekalesia Mamona, e aumai ma faavaeina lava i le Tusi Pa’ia. O le tusi a Iakopo (Iakopo 1:5) na musuia ai Iosefa Samita e tatalo, na mafua ai ona maua le Ulua’i Faaaliga (First Vision).
O le faatulagaga faavae o le Ekalesia i ona tofiga e iai perofeta, aposetolo, fitugafulu, peteriaka, ma isi o loo maua lea i le Efeso (Taga'i i le Efeso 2:19-22; 4;11-16) . Ma ua leai se isi ekalesia ua atoa iai nei tofiga (perofeta, aposetolo, a’oa’o, evagelia, ma isi) e pei ona faavaeina ai e le Faaola lana Ekalesia anamua, tau lava o le Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Pa’ia o Aso e Gata Ai.
'Oto’otoga o le Tala Faasolopito o Talitonuga Kerisiano e pei ona ia i ona po nei.
O le tele o talitonuga o loo iai i le taimi nei i ekalesia Kerisiano (Christianity), e aofia ai le talitonuga i le Tolutasi Paia, sa faia i ni maliega ma i’ugafono a Konasitanetine (Constantine) ma nisi o le ‘au failotu i ni fonotaga sa faia i Naisia (Nicaea, Turkey). Faitau ma su’esu’e atili i le Nicene Creed mo se malamalamaga atili.
I le tau amataga o le talafaasolopito o mataupu tau Kerisiano, ae maise i totonu o seneturi e tolu muamua (third century), na tuufaasolo ane ai ni talitonuga faavae e uiga i le Atua. O nei talitonuga eseese na lalamua ai le talitonuga e ta’ua o le Arienisi (Arianism). O se tasi o vaega o talitonuga faa-Arienisi e uiga i le Aiga Atua (Godhead) - Atua le Tama, Atua le Alo, Atua le Agaga Pa’ia - e mavaevae i latou, ma e ese’ese fo’i o latou uiga ma natura. Ona sa faasolo lava ina talia e le lautele lenei talitonuga, ma faatupuina fete’ena’iga ma nisi o talitonuga taatele o mataupu tau lotu o lea vaitaimi, sa talo loa e Konasitanetine (Constantine) o le Emeperoa o Roma (Roman Emperor) se fono tele a epikopo ma nisi ta’ita’i o le Ekalesia i na ona po. O lenei fonotaga sa faia i le tausaga e 325 T.A. (325 AD) i le nu’u/a'ai o Naisia. O le faamoemoega o lenei fonotaga ina ia faamautuina ai nisi o talitonuga faavae o le Ekalesia Kerisiano (Katoliko), ma ina ia tasi se faaupuga o talitonuga, ae maise lava le faamatalaina o uiga ma le natura o le Atua ma le Aiga Atua. Sa tolu ni itu o felafolafoa’iga ma finauga i lenei fonotaga - Sagato Alesana (St. Alexander), Ariusi (Arius), ma Homoiusia (Homooiusian) ma na i’u nei finauga ma soalaupulega ma fulisia ia faaaogaina le manatu o le vaega a Sagato Alesana, e faapea: E tolu vaega ae tasi lava le Atua (Tolu ae Tasi). Sa faaali fo’i e faapea o se talitonuga lenei na tuufaasolo mai i le ‘au Aposetolo.
O i’ugafono ma faai’uga o lenei fonotaga ua ta’ua o le Ta’utinoga a Naisia (Nicene Creed). O lo’o aofia ai i totonu o lenei Ta’utinoga le tele o mata’upu faavae o loo tau’aveina ma talitonuina pea e le tele o lotu ma tapua’iga o loo iai i le li’o ua ta’ua o le "Talitonuga Kerisiano". O se tasi o vaega ‘autu o lenei maliega fai faatasi, o le foaina lea o se talitonuga tutusa e uiga i le natura o le Atua e leai sona tino o a’ano ma ivi ae ua na o se Agaga. O iinei fo’i na amata ai ona foaina ma avea le Tolutasi (Trinity) ma talitonuga faavae, e pei ona talitonuina e le Au Kerisiano i ona po nei, se’i vagana ai le Ekalesia a Iesu Keriso e talitonu i se Aiga Atua e mavaevae, ae tasi pe tutusa i o latou faamoemoega, manatu ma finagalo.
“And it shall come to pass
in the last days, that the mountain
of the Lord’s house shall be established ....
for out of Zion shall go forth the law,
and the word of the Lord ....”
~ Isaiah 2:2,3
May 27, 2011
May 16, 2011
TALOFA!
Talofa Lava!
O lenei poloka (blog) ua foaina ma fauina mo ni faamoemoega taua. E ui ina ua leva ona fuafuaina lenei "upega tafa’ilagi" ae o lona faatinoina i le taimi nei ua faamautuina ona o nisi o tusitusiga taufa’asese ma taufaaleaga na tusia i le nusipepa o le Samoa Observer, e faasaga i mata’upu faavae, talitonuga ma a’oa’oga ‘autu a le Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Pa’ia o Aso e Gata Ai.
O nei tusitusiga ma faiga faasagatau i le Ekalesia Mamona, e le o ni faiga fou i luga o le Initaneti ma isi nofoaga, ae talu ai ona o le televave o faiga faatekonolosi o fesoota’iga i nei ona aso, ua mafai nei ona o’o atu ‘ave ma aafiaga o nei tusitusiga i Samoa. Ma e ui fo’i ina o loo matele pea ina faaaogaina le Gagana Peretania i nei tusitusiga, ae ua mafai lava ona malamalama iai tagata Samoa. E iai le taofi e mafai e nei tusitusiga taufa’asese ona fulisia, faasese ma ‘olegia nisi o tagata, ae maise i latou e avaga gofie, ma le le fetalaa’i, o o latou manatu ae maise i tulaga tau i lotu ma tapua'iga. O nisi fo’i e le o matua mamau a’a o a latou molimau o le Tala Lelei a Iesu Keriso, e lia’iina gofie e nei ituaiga tusitusiga taufaaleaga.
I lenei la poloka, o le a taumafai e tusia ai ni faamatalaga ma tusitusiga mo faamoemoega nei:
1. In ia faamalamalama ai nisi o tusitusiga taufa’asese e uiga i le Ekalesia Mamona ma ona talitonuga,
2. E tuuina atu ai nisi o mataupu ma a’oa’oga faavae a le Ekalesia mo le silafia lautele, ae maise mo i latou o loo iai ni faanaunauga faamaoni e sa’ili ma mafaufau loloto i a’oa’oga faale-agaga ma mataupu moni e uiga i le Tama i le Lagi ma Iesu Keriso.
3. Ina ia fesoasoani i le tapu’eina o le malamalama ma molimau a tagata o le Ekalesia a Iesu Keriso, ae maise i latou e le lava le malamalama i le Gagana Peretania.
4. E tuuina atu ai fo'i ni tala fou (news) ma nisi tala aoga e uiga i le Ekalesia a Iesu Keriso i le Gagana Samoa.
5. Ma nisi tala e talafeagai ma le faamoemoega autu o lenei poloka.
O le fausaga, anofalega ma faagasologa o tusitusiga i lenei poloka, o le a taumafai e tuuina atu i ni faiga e faigofie ona malamalama ai tagata lautele. Ma talu ai ona o le faamoemoega ma tulimata’iga autu, o tagata Samoa lava ia, o le a matele ai ina faaaogaina le Gagana Samoa, ae o le a iai foi nisi o vaega e faaaogaina ai le Gagana Peretania. O nisi fo’i tusitusiga o le a fefiloi ai gagana e lua.
Faamaninoga:
O le igoa Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Pa’ia o Aso e Gata Ai, o le igoa aloa’ia lea mo lenei poloka, ae o le a faaaogaina fo'i nisi igoa e suitulaga ai e pei o nei: Ekalesia a Iesu Keriso (Church of Jesus Christ) Ekalesia Mamona (Mormon Church). I le faa-Peretania, o le a faaaogaina fo'i le LDS Church.
O lenei poloka (blog) ua foaina ma fauina mo ni faamoemoega taua. E ui ina ua leva ona fuafuaina lenei "upega tafa’ilagi" ae o lona faatinoina i le taimi nei ua faamautuina ona o nisi o tusitusiga taufa’asese ma taufaaleaga na tusia i le nusipepa o le Samoa Observer, e faasaga i mata’upu faavae, talitonuga ma a’oa’oga ‘autu a le Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Pa’ia o Aso e Gata Ai.
O nei tusitusiga ma faiga faasagatau i le Ekalesia Mamona, e le o ni faiga fou i luga o le Initaneti ma isi nofoaga, ae talu ai ona o le televave o faiga faatekonolosi o fesoota’iga i nei ona aso, ua mafai nei ona o’o atu ‘ave ma aafiaga o nei tusitusiga i Samoa. Ma e ui fo’i ina o loo matele pea ina faaaogaina le Gagana Peretania i nei tusitusiga, ae ua mafai lava ona malamalama iai tagata Samoa. E iai le taofi e mafai e nei tusitusiga taufa’asese ona fulisia, faasese ma ‘olegia nisi o tagata, ae maise i latou e avaga gofie, ma le le fetalaa’i, o o latou manatu ae maise i tulaga tau i lotu ma tapua'iga. O nisi fo’i e le o matua mamau a’a o a latou molimau o le Tala Lelei a Iesu Keriso, e lia’iina gofie e nei ituaiga tusitusiga taufaaleaga.
I lenei la poloka, o le a taumafai e tusia ai ni faamatalaga ma tusitusiga mo faamoemoega nei:
1. In ia faamalamalama ai nisi o tusitusiga taufa’asese e uiga i le Ekalesia Mamona ma ona talitonuga,
2. E tuuina atu ai nisi o mataupu ma a’oa’oga faavae a le Ekalesia mo le silafia lautele, ae maise mo i latou o loo iai ni faanaunauga faamaoni e sa’ili ma mafaufau loloto i a’oa’oga faale-agaga ma mataupu moni e uiga i le Tama i le Lagi ma Iesu Keriso.
3. Ina ia fesoasoani i le tapu’eina o le malamalama ma molimau a tagata o le Ekalesia a Iesu Keriso, ae maise i latou e le lava le malamalama i le Gagana Peretania.
4. E tuuina atu ai fo'i ni tala fou (news) ma nisi tala aoga e uiga i le Ekalesia a Iesu Keriso i le Gagana Samoa.
5. Ma nisi tala e talafeagai ma le faamoemoega autu o lenei poloka.
O le fausaga, anofalega ma faagasologa o tusitusiga i lenei poloka, o le a taumafai e tuuina atu i ni faiga e faigofie ona malamalama ai tagata lautele. Ma talu ai ona o le faamoemoega ma tulimata’iga autu, o tagata Samoa lava ia, o le a matele ai ina faaaogaina le Gagana Samoa, ae o le a iai foi nisi o vaega e faaaogaina ai le Gagana Peretania. O nisi fo’i tusitusiga o le a fefiloi ai gagana e lua.
Faamaninoga:
O le igoa Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Pa’ia o Aso e Gata Ai, o le igoa aloa’ia lea mo lenei poloka, ae o le a faaaogaina fo'i nisi igoa e suitulaga ai e pei o nei: Ekalesia a Iesu Keriso (Church of Jesus Christ) Ekalesia Mamona (Mormon Church). I le faa-Peretania, o le a faaaogaina fo'i le LDS Church.
Subscribe to:
Comments (Atom)